Baggeren van de Vecht

Al sinds 1996 wordt er gesproken over het baggeren van de Vecht. In 2010 is het dan zover. De Vecht wordt van Utrecht tot Muiden gebaggerd over een periode van vijf jaar. Tegelijkertijd worden rioolwaterzuiveringsinstallaties aangepast, zodat lozingen op de Vecht minder verontreinigend zijn. Hierdoor verbetert de waterkwaliteit en vaardiepte van de Vecht. 

Nieuws

Saneringsplan maakt weg vrij voor schoonmaak Vecht (pdf) (advertentie huis aan huisbladen, 17 juni 2010)
Waterschap neemt rivier de Vecht over van Rijk (website waterschap Amstel, Gooi en Vecht, 24 juni 2010)

Plan van aanpak

De verontreinigde bodem wordt volledig afgegraven en afgevoerd. De bagger wordt afgraven tot 1 meter uit de kant of 1 meter uit de rietkraag. De bagger wordt hierna gestort in een speciaal aanlegde stortplaats voor baggerspecie. Deze stortplaatsen zijn in beheer en eigendom van het rijk en zijn gelegen in het Hollands Diep en Ketelmeer.

De bagger onder de woonboten wordt ook weggehaald. De werkwijze wordt nog bepaald door de aannemer. Grofweg zijn er twee mogelijkheden. Of de boot wordt tijdelijk verplaatst en na het baggeren teruggelegd of de bagger wordt onder de boot weggehaald. Alleen het Ballastgat bij Hinderdam en de Nes worden afgedekt met zand. Voor deze locaties blijkt afdekken de beste optie te zijn. In oktober 2010 zal de planning voor het baggeren gereed zijn.

Achtergrond

De Vecht was al voor de jaartelling een belangrijke scheepvaartroute van het Oostzee-gebied naar het Duitse achterland, totdat het Amsterdam-Rijnkanaal eind 19e, begin 20e eeuw deze functie overnam. Nu vervult de Vecht voornamelijk een recreatieve functie.

Op 31 oktober 1996 hebben Rijkswaterstaat, provincies, gemeenten en waterschappen de intentieverklaring Restauratieplan Vecht (RPV) ondertekend. In dit plan is vastgelegd welke resultaten de partijen willen bereiken, wie wat betaald en wat de planning is. Het plan zelf heeft geen wettelijke status, maar deelnemende overheden hebben afgesproken de maatregelen waar mogelijk op te nemen in de wettelijke kaders. De uitvoering van het plan is voor het grootste gedeelte succesvol afgerond. Twee belangrijke projecten lopen nog: het verder verbeteren van de waterkwaliteit en het baggeren van de waterbodem. Hierin wordt samengewerkt tussen Rijkswaterstaat, Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden en het Waterschap Amstel, Gooi en Vecht.

Waterkwaliteit

De waterkwaliteit van de Vecht was lange tijd slecht als gevolg van de vele lozingen op de Vecht. Het water was erg troebel, waardoor waterplanten er niet konden groeien en dieren de verontreinigende stoffen binnenkregen. Door de slechte waterkwaliteit is ook de waterbodem verontreinigd geraakt. Deze moet daarom ook nodig gebaggerd worden. Een belangrijke voorwaarde om de vervuilde bodem te kunnen saneren is dat deze niet meteen weer vervuild raakt.

Om ervoor te zorgen dat de waterkwaliteit verbetert, zijn allereerst de belangrijkste verontreinigingsbronnen aangepakt.

• De rioolwaterzuiveringsinstallaties die op de Vecht lozen, zijn aangepast aan de geldende normering
• Er zijn milieuservicepunten aangelegd waar (plezier)vaartuigen hun afvalwater kunnen inleveren
• Daarnaast zijn huizen en woonschepen aan en op de Vecht die nog geen aansluiting op het riool hadden, zo snel mogelijk aangesloten

Aanpassen RWZI’s

Ondanks bovenstaande maatregelen wordt de Vecht nog steeds belast met te veel voedingsstoffen (stikstof en fosfaat) afkomstig uit de rioolwaterzuiveringsinstallaties, en het aangevoerde water uit het achterland (Kromme Rijn en Lek). Vanuit de Europese Kaderrichtlijn Water zijn zowel door  Waterschap Amstel, Gooi en Vecht als Hoogheemraadschap de Stichtse Rijnlanden maatregelen geformuleerd om deze belasting nog verder terug te dringen. Op dit moment zijn er nog 3 RWZI’s  die hun water lozen op de Vecht. Deze RWZI’s zullen schoner water gaan lozen, zodat de belasting op de Vecht zal afnemen.

Archeologie

De Monumentenwet stelt tegenwoordig dat de bodem voorafgaand aan het baggeren archeologisch moet worden onderzocht. Tijdens het bodemonderzoek in de Vecht hebben duikers Middeleeuwse sluisonderdelen gevonden bij Fort Hinderdam. In de Middeleeuwen stond op deze plek een sluiscomplex en een dam. De gevonden onderdelen zijn fundamenten en baksteenfragmenten, waarschijnlijk afkomstig van de sluisvloer die na de sloop van de dam aan de oeverzijde terechtkwam. De constructie lijkt op een zogenaamde kistdam, een constructiewijze voor een sluis gebouwd in de Middeleeuwen.
Andere duikinspecties leverden resten op van houten scheepswrakken, vermoedelijk uit de 18e of 19e eeuw, en resten van de fundering van de eerste spoorbrug te Weesp, daterend uit 1874.

 

Luchtfoto onderzoekslocatie bij Hinderdam

Kosten

In opdracht van het Waterschap Amstel, Gooi en Vecht zal Waternet het project baggeren van de Vecht en zijwateren uitvoeren. De financiering voor het totale project, waaronder ook de Gaasp, Weespertrekvaart en de Smalweesp vallen, is afkomstig van het Rijk, de provincies en het waterschap. De totale kosten van het project zijn geraamd op 100 miljoen euro.