Wonen in het gebied van Waterschap Amstel, Gooi en Vecht heeft altijd een sterke relatie gehad met waterbeheer. Vanaf de Middeleeuwen hebben de grondeigenaren zich georganiseerd om samen het buitenwater in goede banen te leiden. Soms ontstonden daarover meningsverschillen tussen Holland en Utrecht. Het overtollige water van de Vecht in Utrecht moest namelijk over Hollands grondgebied afgevoerd worden naar de Noordzee. Overstromingen en andere wateroverlast leidden tot de aanleg van allerlei waterstaatswerken zoals vaarten, dijken en dammen. Tegenwoordig werken Noord- en Zuid-Holland samen met Utrecht in een interprovinciaal waterschap.
De eerste bewoning in onze streek ontstond vooral op de hoger gelegen gronden langs de veenstromen zoals de Amstel, op de zandgronden van het Gooi en langs de rivier de Vecht. Door het droogmalen van meren vanaf de 17e eeuw werd het ook mogelijk zich in lager gelegen gebieden te vestigen. De bewoners van de poldergebieden, meestal boeren, werden ingelanden genoemd. Uit hun midden werd het bestuur gekozen. De bemaling van polders werd aanvankelijk gedaan met behulp van molens en keersluizen. Vanaf de 19e eeuw kwamen stoomgemalen in gebruik, die rond 1900 vervangen zijn door dieselgemalen. In of bij de molens en bij de gemalen woonden de molenaars en machinisten die bij nacht en ontij beschikbaar moesten zijn. Ook anderen, die geen eigenaar waren, vestigden zich in laaggelegen gebieden. Verder woonden er mensen in woonboten in opkomst.
Behalve met de beheersing van het waterpeil, begonnen de waterschappen zich in de 20e eeuw bezig te houden met de waterkwaliteit. Het buitenwater werd door de inwoners vaak als een open riool beschouwd. Vooral door de verstedelijking van de randgebieden werd dit een nijpend probleem. De aanleg van rioolwaterzuiveringsinstallaties (RWZI) was een keerpunt in de strijd tegen vervuiling en bevordering van de volksgezondheid. Een andere ontwikkeling was de aanleg van waterbekkens in het Hollands-Utrechtse weidegebied en in de duinen bij Zandvoort. Na zuivering werd dit drinkwater met een netwerk van leidingen naar de woongebieden gebracht. Sinds 2006 is Waterschap Amstel, Gooi en Vecht /Waternet het eerste waterschap van Nederland, waar al deze aspecten integraal worden beheerd.
