Zo houden we het waterpeil op orde
Special peilbeheerHet weer verandert. We krijgen steeds vaker te maken met lange periodes van droogte, maar ook met korte en hevige regenbuien. Dat merken we allemaal. Tuinen drogen uit, sloten staan lager en straten kunnen bij zware buien tijdelijk onder water komen te staan. Voor ons betekent dit dat waterbeheer steeds uitdagender wordt. Hoe zorgen we voor genoeg water in droge tijden? En hoe houden bij flinke regen juist ruimte voor al dat extra water? Dat begint bij het waterpeil.
Er bestaat geen perfect peil
Voor elk gebied hebben we een waterpeil afgesproken. Dat doen we niet zomaar.
Een waterpeil dat goed is voor de natuur, is niet altijd het beste voor landbouw. Een waterpeil dat helpt om funderingen te beschermen, kan weer andere gevolgen hebben voor de omgeving.
Daarom zoeken we steeds naar een balans. Bij het vaststellen van waterpeilen kijken we naar verschillende belangen, zoals natuur, waterkwaliteit, landbouw en de bebouwde omgeving.
Het waterpeil dat we kiezen, is daarom vaak een afgewogen keuze.
Geen dag is hetzelfde
Is het waterpeil eenmaal vastgesteld? Dan leunen we niet achterover.
Onze peilbeheerders kijken iedere dag naar de situatie buiten. Zij volgen de weersverwachting, houden de waterstanden in de gaten en kijken naar de waterkwaliteit en de natuur. Ook letten zij op het energieverbruik. Gemalen gebruiken namelijk stroom. Daar willen we zo slim mogelijk mee omgaan.
Op basis van al die informatie bepalen zij welke maatregelen nodig zijn.
Vier weersituaties, vier aanpakken
Normaal weer
Bij gemiddeld weer kunnen we het afgesproken waterpeil meestal goed aanhouden. Er valt genoeg regen. Is er te veel water? Dan voeren we dat af als dat nodig is.
Droogte
Tijdens droge periodes verdampt veel water en valt er weinig regen.
Zien we droogte aankomen? Dan proberen we water zo lang mogelijk vast te houden. Soms beginnen we daar al mee voordat het droog wordt. Zo bouwen we een voorraad op die we later kunnen gebruiken.
Dat helpt om natuurgebieden, landbouwgrond en funderingen beter te beschermen tegen uitdroging.
Veel regen
Bij zware buien kan er in korte tijd veel water bijkomen.
Verwachten we veel regen? Dan bereiden we ons voor. Soms laten we vooraf al water wegstromen of pompen we water weg. Zo maken we ruimte in het watersysteem.
Toch heeft het watersysteem grenzen. Met onze gemalen kunnen we gemiddeld maar 20 millimeter water per dag wegpompen. Bij extreme regen kan het water tijdelijk hoger komen te staan dan normaal.
Vorst
Ook vorst vraagt om een andere aanpak.
Bij strenge vorst kunnen we onze gemalen niet altijd gebruiken. Daarom zorgen we vooraf dat de waterstanden zo goed mogelijk aansluiten bij de weersverwachting.
Hoe houden we het waterpeil op niveau?
Dat doen we met verschillende waterwerken. Die waterwerken zorgen er samen voor dat het water zo veel mogelijk op het afgesproken niveau blijft.
Gemaal
Gemalen pompen water weg als er te veel water is. Of ze voeren water aan als een gebied te droog wordt.
Stuwen
Met stuwen houden we water tegen of laten we het juist door. Zo regelen we het waterpeil in sloten en vaarten.
Inlaten
Een inlaat werkt als een soort kraan tussen twee peilgebieden. Een peilgebied is een gebied met een eigen waterpeil. Via de inlaat laten we water stromen van een gebied met een hoger waterpeil naar een gebied met een lager waterpeil.
Ruimte om af te wijken van het waterpeil
Het weer laat zich niet precies voorspellen. Daarom hebben peilbeheerders beperkte ruimte om tijdelijk af te wijken van het afgesproken waterpeil.
Beheermarge
Peilbeheerders mogen het waterpeil ongeveer 5 centimeter hoger of lager laten zijn dan afgesproken. Deze speelruimte gebruiken zij in het dagelijkse beheer.
Sturingsmarge
Verwachten we droogte of juist veel regen? Dan mogen peilbeheerders tijdelijk meer ruimte gebruiken.
Het waterpeil mag dan maximaal één week ongeveer 10 centimeter hoger of lager zijn dan het afgesproken peil. Zo zijn we beter voorbereid op wat er komt.
Flexpeil
Op sommige plekken werken we met een flexpeil. Het watersysteem krijgt dan meer ruimte om met de seizoenen mee te bewegen. In de winter kan het water iets hoger staan en in de zomer juist iets lager.
Dat past beter bij de natuurlijke omstandigheden.
Waterbeheer verandert mee
Klimaatverandering zorgt ervoor dat waterbeheer steeds uitdagender wordt. We krijgen vaker te maken met droogte, hevige regenbuien en bodemdaling, vooral in veengebieden.
Daarom kijken we niet alleen naar het water van vandaag, maar ook naar het weer van morgen.
Onze peilbeheerders proberen vaak al vooruit te werken. Verwachten ze droogte? Dan houden ze meer water vast. Komen er flinke buien aan? Dan zorgen ze voor extra ruimte in het watersysteem.
Zo werken we elke dag aan een watersysteem dat klaar is voor de toekomst.
Waarom het water niet overal even hoog staat
Benieuwd wat een waterpeilen is, waarom ze per gebied verschillen en hoe we bepalen welk waterpeil bij een gebied past? Bekijk dan onze special over waterpeilen.