Schoonmaken van vuil water

Iedere dag maken we 343 miljoen liter vuil water schoon. Pas daarna mag het weer de natuur in. Dit water hebben mensen gebruikt om te douchen, om af te wassen en om naar de wc te gaan. Maar hoe maken we het water schoon? Dat doen we in een waterzuiveringsinstallatie. We leggen het stap voor stap uit.

De waterzuivering in Amstelveen

Afwassen, douchen of een bezoek aan het toilet? Het water dat u iedere dag wegspoelt komt in het riool. Via kilometers rioolbuizen gaat dit rioolwater naar een waterzuivering. Hier maakt Waternet het schoon. Dat gebeurt op maar liefst 12 verschillende plekken:

  • Amsterdam West
  • Amsterdam Westpoort
  • Amstelveen
  • Blaricum
  • Hilversum
  • Huizen
  • Loenen aan de Vecht
  • Maarssen
  • Mijdrecht
  • Nederhorst den Berg
  • Uithoorn
  • Weesp

Bij deze zuiveringen halen we afval en ongezonde stoffen uit het water. Daarna gaat het terug naar de natuur. Zo zorgen we voor schoon water in ons gebied. Want hoe schoner het water, hoe beter voor mens en milieu. Het schoonmaken van vuil water gaat in 3 stappen.

Stap 1: Groot vuil filteren

In rioolwater zitten grote stukken rotzooi. Zoals plastic, hout en ander afval. Deze rommel halen we als eerste uit het water. Dit noemen we voorbehandelen.

Het water gaat hierbij eerst door een rooster. Dit rooster houdt de grootste stukken vuil tegen. Daarna stroomt het water door een bak. Hier blijft kleiner vuil achter, zoals zand en grond.

Er zit nu nog steeds klein vuil in het water. In een speciale tank laten we kleine deeltjes langzaam zinken naar de bodem. Dit heet voorbezinken. Zo halen we veel organische stoffen uit het water. Deze deeltjes verzamelen zich op de bodem. We noemen dit slib. Dankzij deze stap hoeven we later minder organisch materiaal af te breken.

Een tank van de waterzuivering in Amstelveen

Stap 2: Natuurlijke zuivering

Het rioolwater behandelen we daarna verder in een andere tank. Bij deze stap komt het water in contact met bacteriën. Dit noemen we ook wel actief slib. Het organisch materiaal in het rioolwater is voedsel voor bacteriën. Zo halen we deze stoffen op een natuurlijke manier uit het water. De bacteriën zetten verschillende stoffen om in biomassa, CO2 en stikstofgas.

Stap 3: Water scheiden

Na de natuurlijke zuivering moeten we bacteriën en schoon water van elkaar scheiden. Dit gebeurt ook in een tank. Het actief slib zinkt naar de bodem van de tank. Net als bij de eerste stap. Deze laatste stap noemen we nabezinken. Het schone water stroomt hierbij vanzelf over de rand van de tank. En gaat zo terug de natuur in: naar rivieren, plassen of kanalen.

Op de bodem van de tank zit het water vol met slib. Dit water pompen terug naar de tank met actief slib. Zodat dezelfde bacteriën opnieuw rioolwater schoonmaken. Een deel van deze bacteriën halen we uit het systeem. Dit slib gaat naar het Afval Energie Bedrijf van Amsterdam. Zij verbranden het en gebruiken het om stroom mee op te wekken.

Extra stap

Bij de waterzuivering van Horstermeer voegen we een extra stap toe. Het water wordt nog grondiger schoongemaakt in een speciale installatie. We halen dan nog meer stoffen uit het water. Dit is alleen nodig als er strengere eisen gelden voor de rivier of het kanaal waarin het water terechtkomt.

Kunstmest en biogas

Sommige stoffen blijven over als afval. Maar andere stoffen kunnen we nuttig gebruiken. Bijvoorbeeld fosfaat. Deze stof komt in de natuur weinig voor. Maar het zit gewoon in onze urine. In Amsterdam halen we fosfaat uit het rioolwater. We maken er daarna kunstmest van. Maar liefst 1.000 ton per jaar!

Bij de 8 kleinere zuiveringen laten we het slib indikken. Daarna sturen we het naar een van de 4 grotere zuiveringen. Hier maken we biogas van het slib. De natuurlijke stoffen in het slib laten we vergisten. Zo ontstaat biogas. Dat kunnen we als brandstof gebruiken.

Zelf stroom opwekken

Met het biogas wekken we daarnaast zelf elektriciteit op. Op deze stroom draaien de machines van de waterzuiveringsinstallatie. Zo zorgen deze zuiveringen voor hun eigen energie. Bij het maken van biogas komt warmte vrij. Ook die energie gebruiken we opnieuw. Dit past in ons streven om klimaatneutraal te werken.

Op de zuivering in De Ronde Venen zetten we biogas om in aardgas. Een deel hiervan gebruiken we als gas om op te rijden voor de dienstauto’s van Waternet. Huishoudens krijgen de rest van het gas. Zo gaat kostbare brandstof niet verloren.

Medicijnresten uit water halen

Resten van medicijnen komen in het riool terecht. Het is lastig om al deze resten uit het water te filteren. Daarom gaan we samenwerken met ziekenhuis AMC in Amsterdam. Met een speciale filter halen we straks medicijnresten uit het water. Nog voordat ze in het rioolwater komen.

Riool en waterzuivering van binnen

Altijd al willen weten hoe het riool er van binnen uitziet? Of willen zien hoe een waterzuivering werkt? Het Klokhuis zocht het uit!

Bekijk aflevering Klokhuis over rioolwater